Studijski program

Interakcija biljka patogen (144429)

ECTS bodovi 3.00
Engleski jezik R1
E-učenje R1
Sati nastave 30
Predavanja 18
Vježbe u praktikumu 8
Seminar 4
Ocjenjivanje
Dovoljan (2) 60-69%
Dobar (3) 70-79%
Vrlo dobar (4) 80-89%
Izvrstan (5) 90-100%
Uvjeti za dobivanje potpisa
Uredno pohađanje nastave

Nositelj predmeta

doc. dr. sc. Joško Kaliterna
doc. dr. sc. Joško Kaliterna

Opis predmeta

U sklopu predavanja daje se detaljan prikaz svih tipova interspecijskih interakcija i asocijacija biljaka i patogenih organizama (gljiva, pseudogljiva, bakterija, fitoplazmi, virusa, viroida i parazitskih biljaka), od kojih se najveći naglasak daje različitim tipovima parazitizma (obligatni, fakultativni, biotrofni, nekrotrofni i dr.). Obrađuju se sljedeća poglavlja:
1. Reakcije biljaka domaćina tijekom procesa patogeneze (infekcije i kolonizacije patogena u biljci).
2. Fitoimunologija, odnosno mehanizmi obrane biljaka od napada patogena i njihovog širenja i kolonizacije u biljnom staničju (tvorba različitih histoloških barijera, felogena, lignina i dr., biosinteza fitoaleksina i o patogenezi-ovisnih proteina te raznih drugih spojeva koji maju važnu ulogu u obrambenim mehanizmima).
3. Specijalizacija i virulentnost patogena prema biljkama domaćinima.
4. Patoanatomske i patofiziološke promjene biljaka domaćina (hipertrofije, nekroze i dr.) koje nastaju kao rezultat njihovih interakcija s patogenim organizmima (interakcije biljaka i fitopatogenih gljiva, interakcije biljaka i fitopatogenih bakterija, interakcije biljaka i fitoplazmi, interakcije biljaka i fitopatogenih virusa te interakcije biljaka i parazitskih biljaka).
5. Raširenosti biljnih patogena na samoniklim biljnim vrstama u prirodnim ekosustavima.
U sklopu vježbi u praktikumu pokazuju se najvažniji primjeri interakcija između biljaka i patogena, metode provjere patogenosti, odnosno virulentnosti biljnih patogena i metode za ocjenu otpornosti biljaka na napad patogena.

Vrsta predmeta

  • Diplomski studij / Fitomedicina (izborni predmet, 2. semestar, 1. godina)

Opće kompetencije

Predmet osposobljava studente za prepoznavanja reakcija koje nastaju kao rezultat interakcije biljaka domaćina i patogenih organizama. Studenti će moći provesti ocjenjivanje intenziteta napada biljnih patogena (osjetljivosti/otpornosti biljaka) te metode provjere patogenosti/virulentnosti biljnih patogena.

Oblici nastave

  • Predavanja
  • Seminari
  • Vježbe u praktikumu

Ishodi učenja i način provjere

Ishod učenja Način provjere
Prepoznati specifične interakcije između biljaka domaćina i fitopatogenih gljiva Usmeni ispit
Prepoznati specifične interakcije između biljaka domaćina i fitopatogenih bakterija Usmeni ispit
Prepoznati specifične interakcije između biljaka domaćina i fitoplazmi Usmeni ispit
Prepoznati specifične interakcije između biljaka domaćina i fitopatogenih virusa Usmeni ispit
Prepoznati specifične interakcije između biljaka domaćina i viroida Usmeni ispit
Prepoznati specifične interakcije između biljaka domaćina i parazitskih biljaka Usmeni ispit
Provesti testove patogenosti/virulentnosti biljnih patogena na biljkama Usmeni ispit
Ocijeniti intenzitet napada biljnih patogena (osjetljivost/otpornost biljaka na patogene) Usmeni ispit

Polaganje ispita

Elementi praćenja Maksimalno bodova ili udio u ocjeni Bodovna skala ocjena Ocjena Broj sati izravne nastave Ukupni broj sati rada prosječnog studenta ECTS bodovi
Usmeni ispit - predavanja 70 % do 59 %
60-69 %
70-79 %
80-89 %
90-100 %
Nedovoljan (1)
Dovoljan (2)
Dobar (3)
Vrlo dobar (4)
Izvrstan (5)
18 60 2
Seminar 30 % do 59 %
60%-70%
71%-80%
81%-90%
91%-100%
Nedovoljan (1)
Dovoljan (2)
Dobar (3)
Vrlo dobar (4)
Izvrstan (5)
4 30 1
Ukupno 100 % do 59 % 60-69 % 70-79 % 80-89 % 90-100 % do 59% - nedovoljan 1 60-69 % - dovoljan 2 70-79 % - dobar 3 80-89 % - vrlodobar 4 90-100 % - izvrstan 5 30 90 3

Tjedni plan nastave

  1. P - Uvod u modul. Silabus modula. Interspecijski odnosi i asocijacije biljaka s drugim organizmima.
  2. P - Tipovi parazitizama (obligatni, fakultativni, biotrofni, nekrotrofni i dr.) i koevolucija biljnih patogena s biljkama domaćinima.
  3. P - Patogenost/virulentnost i specijalizacija biljnih patogena.
  4. P - Interakcija biljka domaćin - fitopatogene gljive i pseudogljive.
  5. P - Interakcija biljka domaćin - fitopatogene bakterije.
  6. P - Interakcija biljka domaćin - fitopatogene fitoplazme.
  7. P - Interakcija biljka domaćin - fitopatogene virusi i subviralni patogen.
  8. P – Interakcija biljka domaćin – parazitske biljke. I – Međuispit (kolokvij 1)
  9. P - Raširenost biljnih patogena i bolesti na biljkama u prirodnim ekosustavima.
  10. PK - In vivo prepoznavanje specifičnih reakcija biljaka na napad patogena.
  11. PK - Testovi patogenost/virulentnosti biljnih patogena.
  12. PK - Očitanje testova patogenosti/virulentnosti biljnih patogena.
  13. PK - Ocjene intenziteta napada biljnih patogena (osjetljivosti/otpornosti biljaka domaćina). I – Međuispit (kolokvij 2)
  14. S - Obrada pojedinih tema iz područja predmeta po izboru studenata i pod vodstvom nastavnika u vidu pisanog seminara i PP prezentacije.
  15. S - Obrada pojedinih tema iz područja predmeta po izboru studenata i pod vodstvom nastavnika u vidu pisanog seminara i PP prezentacije. I – Završni ispit (usmeni)

Obvezna literatura

  1. Miličević, T., Kaliterna, J.: PowerPoint prezentacije predavanja (dostupno putem Merlin sustava)

Preporučena literatura

  1. Agrios, G.N.(2005). Plant Pathology. Elsevier Academic Press.
  2. Prell, H.H., Day, P. (2001). Plant-Fungal Pathogen Interaction - A Classical and Molecular View. Berlin, Heidelberg: Springer
  3. Vidhyasekaran, P. (1997). Fungal pathogenesis in plant and crops. CRS Press.
  4. Šutić, D. (1996). Anatomija i fiziologija bolesnih biljaka. Beograd: Nolit .

Sličan predmet na srodnim sveučilištima

  • Plant-Microbe Interactions. Faculty of Plant Science, Wageningen University. Nizozemska.
  • Fiziopatologia vegetale. Facolta di Agraria, Universita degli studi di Bari. Italija.
  • Anatomija i fiziologija bolesnih biljaka. Poljoprivredni fakultet, Univerzitet u Beogradu. Srbija